Du học Nhật Bản không chỉ là cơ hội học tập và nâng cao trình độ tiếng Nhật mà còn giúp sinh viên quốc tế rèn luyện tính tự lập, tích lũy kinh nghiệm và tìm hiểu văn hóa làm việc tại Nhật. Bên cạnh việc học, nhiều du học sinh lựa chọn làm thêm để trang trải một phần chi phí sinh hoạt.
Tuy nhiên, không phải công việc nào cũng phù hợp với mọi du học sinh. Khả năng tiếng Nhật, lịch học, địa điểm sinh sống và điều kiện làm việc đều ảnh hưởng đến việc lựa chọn công việc.
Vậy du học sinh Nhật Bản thường làm thêm những công việc gì? Mức thu nhập thực tế ra sao và cần lưu ý điều gì trước khi đi làm? Hãy cùng Trung tâm Ngoại ngữ – Du học Quốc tế Chí Đạt tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Nhân viên phục vụ nhà hàng, quán ăn
Theo khảo sát đời sống du học sinh tự túc năm 2023 của Tổ chức Hỗ trợ Sinh viên Nhật Bản (JASSO), nhóm công việc thuộc ngành ăn uống chiếm 39,2%, đứng đầu trong các loại hình làm thêm được khảo sát. Đây là một trong những lựa chọn phổ biến của du học sinh quốc tế tại Nhật Bản.
Công việc thường làm
- Phục vụ khách hàng, nhận yêu cầu gọi món.
- Chuẩn bị nguyên liệu, hỗ trợ chế biến hoặc đóng gói thức ăn.
- Dọn dẹp bàn ăn, rửa dụng cụ và vệ sinh khu vực làm việc.
- Hỗ trợ các công việc khác theo sự phân công của cửa hàng.
Yêu cầu và đặc điểm
Công việc này tạo cơ hội luyện nghe, nói tiếng Nhật trong môi trường thực tế. Tuy nhiên, những vị trí trực tiếp tiếp xúc với khách hàng thường yêu cầu khả năng giao tiếp tốt hơn. Du học sinh cũng cần thích nghi với nhịp độ làm việc nhanh vào giờ cao điểm.
Phù hợp với: Người chủ động, nhanh nhẹn, có tinh thần làm việc nhóm và muốn cải thiện khả năng giao tiếp tiếng Nhật.
2. Nhân viên bán hàng, cửa hàng tiện lợi
Nhân viên bán hàng là nhóm công việc phổ biến thứ hai trong khảo sát của JASSO, chiếm 28,4%. Các vị trí có thể xuất hiện tại cửa hàng tiện lợi, siêu thị, cửa hàng bán lẻ hoặc các cơ sở kinh doanh dịch vụ.
Công việc thường làm
- Thanh toán và hỗ trợ khách hàng tại quầy.
- Sắp xếp hàng hóa, bổ sung sản phẩm lên kệ.
- Kiểm tra hạn sử dụng và vệ sinh cửa hàng.
- Hỗ trợ kiểm kê hàng hóa hoặc các công việc vận hành khác.
Yêu cầu và đặc điểm
Nhân viên bán hàng cần cẩn thận, đúng giờ và có khả năng giao tiếp phù hợp với nhiệm vụ được giao. Đối với cửa hàng tiện lợi, người lao động có thể phải xử lý nhiều công việc khác nhau trong cùng một ca.
Người mới sang Nhật nên tìm hiểu kỹ yêu cầu tuyển dụng, đặc biệt là khả năng sử dụng tiếng Nhật khi thanh toán, tiếp nhận yêu cầu và xử lý tình huống phát sinh.
Phù hợp với: Người có tính cẩn thận, thích môi trường dịch vụ và muốn sử dụng tiếng Nhật thường xuyên trong công việc.
3. Nhân viên lắp ráp tại nhà máy
Công việc lắp ráp tại nhà máy chiếm 6,0% trong cơ cấu công việc làm thêm được ghi nhận trong khảo sát JASSO năm 2023. Tùy doanh nghiệp, vị trí này có thể liên quan đến lắp ráp sản phẩm, kiểm tra chất lượng hoặc đóng gói hàng hóa.
Công việc thường làm
- Lắp ráp các bộ phận theo hướng dẫn.
- Kiểm tra sản phẩm theo tiêu chuẩn được quy định.
- Phân loại, đóng gói và dán nhãn hàng hóa.
- Giữ vệ sinh khu vực làm việc và tuân thủ quy trình an toàn.
Yêu cầu và đặc điểm
Một số vị trí có quy trình thao tác rõ ràng và ít phải giao tiếp với khách hàng. Tuy nhiên, công việc có thể yêu cầu đứng lâu, thao tác lặp lại hoặc làm theo ca. Người lao động cần hiểu hướng dẫn an toàn và tuân thủ chỉ dẫn của người phụ trách.
Trước khi nhận việc, du học sinh nên xác nhận địa điểm làm việc, thời gian di chuyển, điều kiện lao động và lịch làm để tránh ảnh hưởng đến việc học.
Phù hợp với: Người cẩn thận, kiên trì, có thể làm việc theo quy trình và đáp ứng yêu cầu thể lực của vị trí.
4. Trợ giảng, trợ lý nghiên cứu
Theo khảo sát JASSO năm 2023, nhóm công việc trợ giảng và trợ lý nghiên cứu chiếm 5,6%. Đây là lựa chọn đáng cân nhắc đối với một số sinh viên đang theo học tại trường đại học hoặc cơ sở giáo dục phù hợp.
Công việc thường làm
- Hỗ trợ giảng viên chuẩn bị tài liệu học tập.
- Hỗ trợ các hoạt động học thuật hoặc nghiên cứu theo phân công.
- Sắp xếp tài liệu, nhập dữ liệu và thực hiện một số nhiệm vụ liên quan.
- Hỗ trợ sinh viên trong những hoạt động học tập phù hợp với vị trí.
Yêu cầu và đặc điểm
Không giống công việc phục vụ hoặc bán hàng, vị trí trợ giảng và trợ lý nghiên cứu thường phụ thuộc vào chương trình học, quy định của trường và yêu cầu chuyên môn. Không phải mọi du học sinh đều có thể ứng tuyển.
Một số vị trí có thể yêu cầu tiếng Nhật tốt, kiến thức chuyên ngành hoặc khả năng sử dụng tiếng Anh. Vì vậy, sinh viên nên chủ động tìm hiểu thông báo tuyển dụng và cơ hội hỗ trợ việc làm tại trường đang theo học.
Phù hợp với: Sinh viên đáp ứng yêu cầu chuyên môn, có thành tích học tập phù hợp và muốn tích lũy kinh nghiệm trong môi trường giáo dục hoặc nghiên cứu.
5. Nhân viên khách sạn, cơ sở lưu trú
Nhóm công việc lễ tân và nhân viên khách sạn chiếm 4,2% trong khảo sát JASSO năm 2023. Tùy vào quy mô và cách tổ chức của cơ sở lưu trú, du học sinh có thể ứng tuyển vào các vị trí phục vụ khách hoặc hỗ trợ hậu cần.
Công việc thường làm
- Hỗ trợ chuẩn bị phòng và bổ sung vật dụng.
- Vệ sinh phòng nghỉ, khu vực chung theo quy trình.
- Hỗ trợ phục vụ khách hoặc các hoạt động vận hành.
- Thực hiện những nhiệm vụ khác theo sự phân công.
Yêu cầu và đặc điểm
Các vị trí hậu cần thường tập trung vào quy trình và tiêu chuẩn vệ sinh, trong khi lễ tân hoặc phục vụ khách đòi hỏi khả năng giao tiếp tốt hơn. Công việc có thể yêu cầu thể lực, sự tỉ mỉ và khả năng làm việc theo ca.
Du học sinh nên xác định rõ nhiệm vụ thực tế của vị trí tuyển dụng, tránh nhầm lẫn giữa công việc dọn phòng, phục vụ và lễ tân vì yêu cầu của mỗi vị trí khác nhau.
Phù hợp với: Người có tác phong chuyên nghiệp, chú ý đến chi tiết và muốn trải nghiệm môi trường dịch vụ lưu trú tại Nhật Bản.
Bảng so sánh 5 công việc làm thêm
| Công việc | Tỷ lệ trong khảo sát JASSO 2023 | Đặc điểm cần cân nhắc |
|---|---|---|
| Nhà hàng, quán ăn | 39,2% | Giao tiếp, tốc độ làm việc, giờ cao điểm |
| Bán hàng | 28,4% | Giao tiếp khách hàng, thanh toán, sắp xếp hàng hóa |
| Lắp ráp tại nhà máy | 6,0% | Quy trình, an toàn lao động, yêu cầu thể lực |
| Trợ giảng, trợ lý nghiên cứu | 5,6% | Điều kiện chuyên môn và yêu cầu của trường |
| Nhân viên khách sạn | 4,2% | Tác phong dịch vụ, thể lực, ca làm |
Nguồn: Khảo sát đời sống du học sinh tự túc năm 2023 của JASSO, được đăng trên trang Study in Japan. Tỷ lệ phản ánh cơ cấu công việc trong khảo sát, không phải tỷ lệ tuyển dụng hiện tại hay mức độ dễ xin việc của từng nghề.
Mức lương làm thêm tại Nhật Bản là bao nhiêu?
Mức lương làm thêm phụ thuộc vào địa phương, công việc, thời gian làm, kinh nghiệm và yêu cầu của nhà tuyển dụng. Vì vậy, không nên mặc định rằng một nghề luôn có mức lương cao hơn những nghề còn lại.
Theo thông tin trên cổng thông tin Study in Japan, kết quả khảo sát JASSO năm 2023 cho thấy:
- Khoảng 1.000–1.200 yên/giờ: Đây là khoảng lương được ghi nhận ở nhóm có tỷ lệ lớn nhất trong khảo sát.
- Khoảng 1.300 yên/giờ: Là mức lương trung bình theo giờ được trang Study in Japan nêu để giúp du học sinh nhận biết các quảng cáo thu nhập thiếu thực tế.
- Khoảng 81.000 yên/tháng: Là thu nhập làm thêm trung bình được công bố trong cùng nguồn khảo sát.
Nguồn tham khảo: https://www.studyinjapan.go.jp/vi/work-in-japan/part-time-jobs/
Các con số trên là dữ liệu khảo sát năm 2023, không phải mức lương bảo đảm cho mọi công việc hoặc mức lương tối thiểu hiện hành tại từng địa phương. Khi ứng tuyển, du học sinh cần kiểm tra mức lương được ghi trong thông báo tuyển dụng và hợp đồng thực tế.
Lưu ý quan trọng: Không nên tin vào lời quảng cáo cho rằng du học sinh có thể dễ dàng kiếm 200.000–300.000 yên mỗi tháng từ việc làm thêm để chi trả toàn bộ học phí, sinh hoạt phí và gửi tiền về gia đình. Thu nhập còn phụ thuộc vào giới hạn giờ làm, lịch học, khả năng tìm việc và chi phí thực tế.
Quy định làm thêm du học sinh cần biết
Làm thêm tại Nhật Bản không chỉ phụ thuộc vào việc tìm được nhà tuyển dụng. Du học sinh phải tuân thủ các quy định liên quan đến tư cách lưu trú và giấy phép làm thêm.
1. Phải có giấy phép làm thêm phù hợp
Người có tư cách lưu trú “Du học” cần được cấp Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú trước khi thực hiện công việc có thu nhập. Trong một số trường hợp đủ điều kiện, giấy phép có thể được xin ngay khi nhập cảnh lần đầu.
2. Tuân thủ giới hạn thời gian làm việc
Thông thường, người có giấy phép được làm thêm tối đa 28 giờ/tuần. Trong kỳ nghỉ dài chính thức của cơ sở giáo dục, thời gian làm thêm có thể tối đa 8 giờ/ngày, theo điều kiện áp dụng.
Du học sinh cần kiểm tra điều kiện ghi trên giấy phép và hướng dẫn chính thức trước khi nhận việc. Không nên nhận nhiều công việc rồi để tổng thời gian làm vượt quá giới hạn.
3. Không làm những công việc bị cấm
Du học sinh không được làm việc trong các ngành nghề bị pháp luật Nhật Bản cấm đối với người có giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú, bao gồm các hoạt động thuộc ngành kinh doanh giải trí người lớn theo quy định liên quan.
4. Không để việc làm thêm ảnh hưởng đến học tập
Mục đích chính của tư cách lưu trú “Du học” là học tập. Làm thêm quá nhiều có thể khiến sinh viên giảm tỷ lệ chuyên cần, sa sút kết quả học tập và gặp khó khăn khi gia hạn thời gian lưu trú.
Thông tin chính thức: https://www.studyinjapan.go.jp/vi/work-in-japan/part-time-jobs/
Kinh nghiệm tìm việc làm thêm khi mới sang Nhật
Đối với du học sinh mới nhập cảnh, tìm việc phù hợp có thể mất thời gian vì chưa quen môi trường sống và cách tuyển dụng tại Nhật. Một số kinh nghiệm dưới đây có thể giúp quá trình tìm việc chủ động hơn.
1. Hỏi trường về cơ hội việc làm
Trường Nhật ngữ hoặc cơ sở giáo dục có thể cung cấp thông tin tuyển dụng, hướng dẫn tìm việc hoặc giới thiệu những cơ hội phù hợp. Đây là nguồn nên tham khảo trước khi nhận lời từ các quảng cáo không rõ ràng.
2. Chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển
Tùy nhà tuyển dụng, hồ sơ có thể gồm thông tin cá nhân, lịch học và thời gian có thể làm việc. Hãy cung cấp thông tin chính xác, đồng thời chuẩn bị cách giới thiệu bản thân và trả lời những câu hỏi phỏng vấn cơ bản bằng tiếng Nhật.
3. Kiểm tra kỹ thông tin tuyển dụng
Trước khi nhận việc, hãy xác nhận nhiệm vụ, địa điểm làm việc, mức lương, thời gian làm, cách thanh toán và điều kiện chấm dứt công việc. Không nên trả phí không rõ lý do hoặc giao giấy tờ cá nhân cho bên tuyển dụng không đáng tin cậy.
4. Sắp xếp lịch làm phù hợp với lịch học
Nên ưu tiên công việc có thời gian di chuyển hợp lý và ca làm phù hợp với lịch học. Không nên lựa chọn công việc chỉ vì mức lương được quảng cáo mà bỏ qua sức khỏe và việc học.
5. Lập kế hoạch tài chính trước khi đi du học
Thu nhập làm thêm chỉ nên được xem là nguồn hỗ trợ một phần chi phí. Du học sinh và gia đình cần chuẩn bị tài chính cho học phí, nhà ở, ăn uống, đi lại, bảo hiểm và những khoản phát sinh mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc làm thêm.
Câu hỏi thường gặp về việc làm thêm tại Nhật Bản
Chưa giỏi tiếng Nhật có thể làm thêm tại Nhật không?
Có thể ứng tuyển một số vị trí phù hợp, tùy yêu cầu của nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, công việc có tiếp xúc khách hàng thường đòi hỏi khả năng giao tiếp cao hơn. Du học sinh nên nâng cao tiếng Nhật và xác nhận rõ yêu cầu của từng vị trí trước khi ứng tuyển.
Du học sinh có thể dùng tiền làm thêm để chi trả toàn bộ học phí không?
Không nên lập kế hoạch tài chính dựa trên giả định này. Thu nhập phụ thuộc vào công việc, số giờ được phép làm, lịch học và điều kiện tuyển dụng. Study in Japan cũng khuyến cáo du học sinh không nên dựa vào tiền làm thêm để trang trải toàn bộ học phí và sinh hoạt phí.
Có thể làm nhiều công việc cùng lúc không?
Việc có nhiều công việc không đồng nghĩa với việc được phép làm vượt giới hạn thời gian. Du học sinh phải tuân thủ tổng số giờ làm được phép và các điều kiện trong giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú.
Nên tìm việc làm thêm ở đâu?
Du học sinh có thể hỏi trường đang theo học, tìm thông tin từ các kênh tuyển dụng đáng tin cậy hoặc ứng tuyển trực tiếp tại doanh nghiệp. Cần kiểm tra kỹ điều kiện làm việc và tính hợp pháp của công việc trước khi nhận lời.
Kết luận
Nhà hàng, bán hàng, lắp ráp tại nhà máy, trợ giảng hoặc trợ lý nghiên cứu và nhân viên khách sạn là 5 nhóm công việc được ghi nhận trong khảo sát về việc làm thêm của du học sinh tại Nhật Bản. Mỗi công việc có yêu cầu riêng về tiếng Nhật, kỹ năng, thể lực và thời gian.
Để có trải nghiệm du học thuận lợi, sinh viên nên lựa chọn công việc phù hợp với năng lực, tuân thủ quy định làm thêm và duy trì việc học là ưu tiên hàng đầu. Quan trọng hơn, cần chuẩn bị kế hoạch tài chính rõ ràng trước khi sang Nhật, không xem việc làm thêm là nguồn thu nhập chắc chắn để trang trải mọi chi phí.
Trung tâm Ngoại ngữ – Du học Quốc tế Chí Đạt đồng hành cùng học viên trong quá trình tìm hiểu chương trình du học Nhật Bản, chuẩn bị hồ sơ và định hướng trước khi xuất cảnh.
Liên hệ với trung tâm để được tư vấn lộ trình phù hợp với mục tiêu học tập và điều kiện tài chính của bạn.
